أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

27

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سورة البقرة مدنيّة و هى مائتان و ستّ و ثمانون آية بسم اللّه الرّحمن الرّحيم اين سوره دويست و هشتاد و شش آيت است بعدد كوفيان و آن عدد امير المؤمنين علىّ بن ابى طالب است عليه السّلام و سوره جمله مدنى است و بروايت ديگر الّا يك آيت كه در حجّة الوداع آمد و آن « وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ » است ، ابى بن كعب از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله روايت كرد و گفت : انّ لكلّ شىء سناما و انّ سنام القرآن سورة البقرة ، هر چيزى را كوهانى است و كوهان قرآن سورة البقره است ، بريده روايت كند كه رسول صلى اللّه عليه و آله گفت كه سورة البقره بياموزيد كه اخذش بركت است و تركش حسرت است و باطل - كاران يعنى ساحران بر خوانندهء اين سوره راه « 1 » نيابند ، و نيز گفت : خالىترين خانه از خير آن خانه باشد كه درو اين سوره نخوانند ، سورة البقره سراپردهء قرآنست وهب منبه گفت : هر كه او « سورة البقره » و « آل عمران » بخواند « 2 » نورا و از عجيبا تا غريبا برود عجيبا زمين هفتم است و غريبا عرش ربّ العزّة ، روايت كرده‌اند كه رسول صلى اللّه عليه و آله سرّيتى بغزاتى مىفرستاد خواست تا يكى را برايشان امير كند يك‌يك را ميخواند و ميگفت : تو از قرآن چه دانى ؟ - هر كسى ميگفت : من فلان سوره ، و فلان سوره ، تا جوانى پيش آمد بسال از همه كهتر گفت : يا رسول اللّه من سورة البقره دانم ، گفت : ترا امير كردم بر اينان ، گفتند : يا رسول اللّه جوانى را بر ما پيران چگونه امير كنى ؟ - گفت : او سورة البقره داند و شما ندانيد . عجب اگر جوانى سورتى دانست كه پيران ندانستند استحقاق امارت يافت بر ايشان پس جوانمردى كه بيرون از آنكه جملهء سورتهاى قرآن داند و داند كه محكم كدام است و متشابه كدام است ، و ناسخ كدام است و منسوخ كدام است ، و مجمل

--> ( 1 ) - - در بعضى نسخ : « دست » . ( 2 ) - - در چند نسخه : « برخواند » .